Gjendja e Kombit Shqiptar

Shkruan: Joseph J. DioGuardi

Mė 20 janar tė kėtij viti, tek po qendroja nė Kapitol Hill sė bashku me Bordin e Lidhjes Qytetare Shqiptaro-Amerikane, ku po e pėrcjellnim presidentin Bush ndėrsa mbante fjalimin e tij vjetor para kombit, gjatė tė cilit ai erdhi nė pėrfundim se shteti i kombit tonė ėshtė i fuqishėm, mua mė shkonte mendja tek kushtet e mjera ekonomike, politike dhe shoqėrore qė po vazhdojnė tė rendojnė mbi supet e shtatė milionė shqiptarėve qė jetojnė pėrkrah njėri-tjetrit nė gjashtė jurisdiksione politike tė Ballkanit. Pėr njė ēast mendova me vete a thua sikur tė ishin kėtu sot e tė dėgjonin atė qė po e shihnja dhe dėgjoja unė, si do ta kishin vlerėsuar gjendjen e kombit shqiptar nė kontekstin ekonomik dhe politik tė botės sė sotme, Gjergj Kastrioti dhe Fan Noli?

Nuk kam as mė tė voglin dyshim se Kastrioti dhe Noli do tė vinin nė pėrfundim se gjendja e kombit shqiptar sot ėshtė e mjerė. Dhe kjo jo sepse shqiptarėt si individė dhe familje nuk janė tė fuqishėm, pėrkundrazi janė shumė tė fuqishėm dhe kjo ėshtė madje vetė arsyeja qė u ka mundėsuar atyre t’u bėjnė ballė e t’i mbijetojnė tė 2300 vjetėt e agresionit dhe okupimeve tė huaja, tė renditura mė poshtė:

Historik i pushtimeve dhe i rezistencės shqiptare

Nga Perandoria romake e deri nė shekullin 21

Tė huajt qė e njohin agresionin brutal dhe okupimet e panumėrta tė tė huajve nė njėrėn anė dhe rezistencėn e guximshme shqiptare nė anėn tjetėr, gjatė dy mijėvjeēarėve tė shkuar mund tė numėrohen nė gishta. Por, pėr ligjet ndėrkombėtare, historia nuk ėshtė mjaftė qė ta arsyetojė pavarėsinė e Kosovės dhe sjelljen e drejtėsisė nė vend pėr tė gjithė shqiptarėt nė Ballkan. Ngritja e ēėshtjes dhe kėrkesave tė tilla nė Washington dhe nė parlamentet e mbarė botės, varet nga populli shqiptar nga lutjet dhe dėshmitė e tij para SHBA-ve dhe nga vetė interesi ndėrkombėtar pėr njė Evropė paqėsore dhe stabile.

Dhe kjo ėshtė pikėrisht ajo qė Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane po e bėn qė nga themelimi i saj kėtu e pesėmbėdhjetė vite mė parė, si vazhdimėsi e punės qė e pata filluar si kongresmen nė vitin 1986 dhe mė pas e vazhdova me Shirli Cloyes DioGuardi, si kėshilltare e Lidhjes pėr ēėshtjet e Ballkanit, qė nga viti 1994.

Cilat janė kushtet ekonomike dhe politike me tė cilat pėrballet populli shqiptar sot nė Ballkan dhe nė mbarė botėn? Nga aktiviteti dhe angazhimi im gati njėzetvjeēar nė mbrojtje tė popullit shqiptar nė Washington dhe gjėtiu nė botė, jam pėrpjekur ta analizojė madhėsinė numėrike dhe statusin e popullit shqiptar nė mbarė botėn dhe rezultatet mė kanė dalė si vijon mė poshtė:

Pasqyrė e shqiptarėve nė botė

T’i kthehemi nė fund rrėmujės sė ēakorduar politike dhe ekonomike tė quajtur Ballkan. Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane, tė cilėn e themelova pasi e lėshova Kongresin nė vitin 1989, vazhdon tė pėrqendrohet nė shėndetin politik dhe mirėqenien ekonomike tė tė gjithė shqiptarėve nė Ballkan. Ndėrkohė qė shqiptarėt e kanė tė lehtė tė flasin pėr “kauzėn kombėtare”, amerikanėve nuk ėshtė aspak e lehtė t’u shpjegohet se shtatė milionė shqiptarė jetojnė pėrkrah njėri-tjetrit nė gjashtė pushtete politike, sepse i kishin ndarė nė mėnyrė shumė tė padrejtė nga njėri-tjetri, apo “i kishin mashtruar”, pa pėlqimin e tyre, para, gjatė dhe pas Luftės sė Parė Botėrore. Prandaj nuk ekziston rrugė tjetėr pėr t’iu qasur e pėr t’u marrė me kombin shqiptar pėrveēse duke e shpjeguar edhe mėnyrėn pėrmes tė cilės shqiptarėt e shohin tė ardhmen e tyre politike nė secilėn prej kėtyre gjashtė vendeve ku vazhdojnė tė jetojnė sot.

E ardhmja e kombit shqiptar nė Ballkan

Pėrfundim

Lidhjen Qytetare Shqiptaro-Amerikane e shqetėson potenciali pėr njė konflikt tė ri nė Ballkan. U kemi sugjėruar miqėve tanė nė Kongresin amerikan se duhet tė qendrojnė tė angazhuar pėrkrah nesh nė Ballkan, veēanėrisht tani kur SHBA-ve nuk u duhet fare edhe njė pikė tjetėr e nxehtė. Dhe ne kemi insistuar se paqja e drejtė dhe e qendrueshme nė Ballkan mund tė arrihet vetėm duke i njohur Kosovės pavarėsinė, duke pėrkrahur demokraci tė vėrtetė nė Shqipėri dhe barazi tė plotė, tė drejta tė njeriut dhe drejtėsi pėr shqiptarėt nė Maqedoni, Mal tė Zi, Luginė tė Preshevės dhe nė Greqinė Veriore. Pa kėto tė fundit, e them me keqardhje se gjendja e kombit shqiptar prej shtatė milionė banorėsh nė Ballkan, si dhe respekti ndėrkombėtar pėr diasporėn shqiptare prej mesatarisht shtatė milionė banorėsh tė tjerė, do tė vazhdojė tė jetė e mjerė.

Pėrkth. M.Bazhdaraj